update:
 9 sept 2004

Artikel in Bit

copyright ©  de Weille

[Artikel in Drive] [Artikel in Bit] [Artikel in Hoefslag tegenspreken mag] [NOC*NSF persbericht 3 juni 2004] [Artikel in Nieuwe meerbode] [Artikel in Paard&sport] [NOC*NSF persbericht 8 juni 2004] [Artikel in Paard&Sport nummer 16]

Dit artikel heeft in het Blad Bit nummer 14 Mei 1996 gestaan

“Onze Kûrmuziek  Dressuurruiter Joop Stokkel in training voor Paralympics

is een bouwpakket”

Joop Stokkel “Ik heb in de paardesport geleerd om heel veel geduld op te brengen”

Aanpassingen

Joop Stokkel wil ondanks zijn ontbrekende linkerbeen en rechterarm met zo weinig mogelijk hulpmiddelen rijden. Hij heeft twee elementen aan zijn uitrusting toegevoegd

De stijgbeugel is met een riempje bevestigd aan de singel. Op deze manier voorkomt de ruiter dat hij het been te ver naar voren steekt tijjdens het doorzitten. Hij gebruikt het riempje vooral om de houding te verbeteren

Dit klemmetje komt uit de mensport en vergemakkelijkt het corrigeren van de teugel sturen zonder de andere los te laten.

Zelf schat hij zijn kansen gunstig in. Waarschijnlijk is hij één van de gelukkigen die zijn dressuurkunsten mag tonen in Atlanta. Het moet lukken; Joop Stokkel lijkt van alles een succes te kunnen maken ook al mist hij twee ledematen. Een gesprek over trainen op leenpaarden, Coca Cola en rijden in een regepak.

Heide, bossen, rustieke plekjes. "Westerbork is prachtig", zegt Joop. "Je kan hier uren rijden zonder een mens tegen te komen." De autorit van tWee uur heeft hij er graag voor over om vanuit Aalsmeer naar het Drentse te komen. De zon zorgt voor een felle lucht. De vrieskou maakt de adem van paard en mens zichtbaar. JooP toont de stallen in de Westerborkse manege. Iedereen groet hem hartelijk. Hij is een bekend gezicht. Hoe verlopen detrainingen, wil een bevriende ruiter weten. JooP knikt en glimlach(...,Goed, dacht ik. Ik reis stad en land af om op zoveel mogelijk verschillende paarden te kunnen rijden. Dat is de enige manier om goed voorbereid naar Atlanta te kunnen."Joop StokkeI is een van de vier dressuurruiters die een goede kans maken om naar Atlanta uitgezonden te worden. De voorbereidingen zijn in volle gang. Bondscoach Ed van Dijk pakt de zaken groots aan. Het budget voor de Olympische selectie is ruim en dat schept mogelijkheden. Een sporthaptonoom bijvoorbeeld, bij voorkeur voetbalgoeroe Ted Troost. De ruiters zijn enthousiast. Ed van Dijk gebaart Joop dat hij zich gereed moet maken. Het paard staat al klaar voor de training. Even later komt de ruiter op één been de manege binnenhuppelen. Hij lacht, ziet de verbazing op het gezicht van de bezoeker. Goed, Joop mist zijn rechterarm. Dat had de bezoeker gemerkt toen hij Joop een hand wilde geven. Maar ook aan de onderkant ontbreekt een onderdeel: het linkerbeen. Daar zat net nog een prothese. Niet nodig voor het paardrijden. "Wees gerust", zegt hij. "Meer kan er niet af"
Ongeluk
Hij was zeven jaar toen het gebeurde. Achter het ouderlijk huis stond een elektricteitscentrale. Joop klom over het hek en kwarn in het elektriciteitsveld terecht. Er volgde een klap van 50,000 volt die diagonaal door hem heen schoot. Hij overleefde, maar moest verder leven zonder rechterarm en linkerbeen. Een zacht briesje laat het water aan de Aalsmeerderdijk rustig kabbelen. Joop werkt een laatste hap rijst weg. Zijn curriculum vitae wordt in een sterk beknopte versie weergegeven, "Voor het ongeluk deed ik aan judo. Dat heb ik weer opgepakt. Daarna ben ik. gaan zwemmen. Ik heb veel wedstrijden gezwommen. Gegrossierd in medailles, met als hoogtepunten de spelen in Seoul en Barcelona."Alles wat Joop StokkeI aanpakt lijkt een succes te worden. Na het zwemmen komen de paarden en ook in deze sport laat de Noordhollander zien wat hij kan. "Het begon met recreatief rijden. Hop, hop, hop. Goh, dat is leuk om te doen. Zo leuk dat je competitie gaat rijden. Eerst onderlinge dressuurwedstrijden, maar dat breidt zich al heel snel uit. Nationaal en internationaal."

Dan blijkt dat gehandicapten beperkt zijn in hun mogelijkheden wat betreft paardrijden in wedstrijdverband, althans internationaal. Veel concoursen over de grens dienen verreden te worden op leenpaarden om in de strijd gelijke kansen te bieden. Niet iedere deelnemer is immers in de gelegeriheid een eigen paard mee te nemen naar het buitenland. Denk alleen al aan de kosten voor transport. Mensen met eigen paarden zijn in het voordeel in vergelijking met deelnemers die op leenpaarden moeten rijden. Daarom is het doorgaans verplicht dat iedereen op 'vreemde' paarden rijdt. "Een probleem is dat je van tevoren niet kunt trainen met een leenpaard. Je krijgt paarden die op basis van een profielschets worden toegewezen. Ik zit altijd door. Daarom heb ik bijvoorbeeld een paard nodig dat wat vlakkere gangen heeft. Dat komt mijn zit ten goede. Vervolgens heb je maar een paar keer, vlak voor de wedstrijd, dat je kunt trainen met dat paard."
Grenzen
Ook in Atlanta zullen alle deelnemers aan de Paralympics moeten rijden op geleende paarden. De dieren zullen vijf dagen voor de wedstrijden ter beschikking komen van de deelnemers. Die kunnen dan twee keer per dag met hun paard trainen. 's Morgens en in de namiddag. Is dat voldoende? "Ach, iedereen moet onder dezelfde omstandigheden werken", zegt Joop. In de voorbereiding dienen de ruiters daar goed rekening mee te houden. "Je moet zoveel mogelijk op verschillende paarden rijden. Bij de vereniging waar ik rij in Amsterdam staan zo'n zeventien paarden op stal. Daarvan kan ik twee keer per week gebruik maken. Dat is te weinig. Je moet zoeken naar andere wegen. Ik heb een groot aantal mensen in de buurt aangeschreven die een eigen paard hadden met de vraag of ik eens op hun dier mocht komen rijden. Daardoor kan ik nu drie tot vier keer per week trainen." Echt slechte ervaringen heeft Joop nog niet met leenpaarden. Natuurlijk, het gaat niet allemaal even soepel, maar hij verbaast zich erover dat de dieren zijn hulpen zo snel oppakken. "Soms begrijpt een paard in de training niet onmiddellijk wat je van hem wilt. Daar moet je je bij neerleggen, niet gaan forceren. Je moet dan iets meer geduld hebben en het paard meer tijd gunnen om aan de voor hem 'vreemde' hulpen te wennen. Soms leidt dat tot verrassingen.. Ik heb eens op een paard gereden dat meteen travers ging lopen. Die dacht: hé, aan die kant zit geen been.

Hup, travers. En dat terwijl de eigenaar van het dier juist enorme moeite had met die oefening. Da 's leuk. De oplossing? Heel veel voltes rijden. Het gaat er op dat moment in de training niet om zo perfect mogelijk te rijden. Nee, zoek eerst het probleem op en vindt een oplossing. Dat soort problemen zul je ook ondervinden op leenpaarden waarop je wedstrijden moet rijden."Het grote probleem in de Verenigde Staten zal- hoe kan het anders- de hitte zijn. Ook daar worden de Olympische kandidaten op voorbereid. "Er is ons verteld dat we 1,5 liter per uur moeten drinken.. In de zomer gaan we een keer rijden met een trainings- en een regenpak over elkaar aan. Dat schijnt in de buurt te komen van de temperaturen in Atlanta. Dat wordt zweten. Daar heb ik toch al geen moeite mee.
Cowboyzadel
Joop Stokkel is begonnen op een cowboyzadel. " Vanwege die grote knop voorop het zadel. Daaraan kun je je vasthouden. Toch had ik daar als het er op aankwam niet zoveel aan. Op de momenten dat ik uit het zadel zou gaan vallen, kon ik dat met de knop niet voorkomen. Ik kon net zo goed in een normaal zadel rijden. Aanvankelijk reed ik ook met een eenhandsteugel. Probleem daarbij is dat je niet zo snel de teugels kunt corrigeren tijdens het rijden. Ik vond bovendien dat het minder opzichtig moest kunnen, rijden met zo weinig mogelijk aanpassingen.' Ik heb heel lang zonder hulpmiddelen gereden. Aan de uitrusting van de ruiter uit Aalsmeer zijn inmiddels wel twee kleine aanpassingen toegevoegd. Ondermeer een riempje waarmee de stijgbeugel is bevestigd aan de singel. "Dat zag ik bij een deelnemer tijdens het WK in Engeland. Ik dacht: dat is wellicht handig. Ed van Dijk vond dat ik te ver naar achteren zat tijdens de oefeningen. Op die manier kreeg ik namelijk.een diepere zit. Het gevolg is dat je been verder naar voren steekt. Het is dan net of je ligt op je paard. Met dat riempje aan de beugel kun je de houding verbeteren, je kunt het been meer recht houden. Daarnaast kukel je niet zo snel van het paard af bij een onverwachtsebeweging.“ Een tweede aanpassing is een klemmetje dat op de teugels is bevestigd. "Dat klemmetje ben ik pas dit jaar gaan gebruiken. Voor die tijd was het een heel gefriemel als je een teugel langer of korter moest maken. Een teugel moest je min ofmeer loslaten. Dat hoeft nu niet meer. Je hebt nu een vast punt op de teugel van waaruit je werkt. Je kan een teugel sturen zonder de andere los te laten. Dat scheelt heel veel tijd en energie. Dat klemmetje komt uit de mensport en kost f 2,50. Voor de kosten hoef je het dus niet te laten. "De teugels houdt Joop vast in de handpalm. Tussen duim en wijsvinger wordt het verlengde zweepje geklemd. Dat zweepje dient als vervanging voor de hulpen van het linkerbeen. Andere “aanpassingen” zijn helemaal niet zichtbaar. Zo zijn de teugels helemaal doorgeweven met rubbervoor meer grip. Het zadel is gemaakt van wintec, een materiaal dat iets stroever is dan leer. Daarnaast maakt Joop ook regelmatig gebruik van een gellpad. "Ik zit alleen op mijn rechterbil. Zo'n gellpad voorkomt doorzitten.
Goede kansen
 Binnenkort valt de beslissing wie definitief meegaan naar Atlanta. Van de vier kandidaten dient er nog één af te vallen. Joop schat zijn eigenkansen goed in. "Na het NK in november hebben we in een groep van zeven ruiters een poolwedstrijd gereden op ons onbekende paarden. Je mocht twintig inrijden, daarna volgde de proef. De proef werd gejureerd, maar ook de voorbereiding werd beoordeeld. Wat doe je in de inrijtijd? Rommel je wat aan of bouw je het mooi op? Dat telde vrij zwaar mee. Ik eindigde als tweede, nog boven regerend wereldkampioen Ineke Groot."In het Olympisch programma is dit jaar ook een kür op muziek opgenomen. "Niet elk paard heeft dezelfde gangen. Je kunt dus geen vaste kür instuderen. Normaal gesproken stel je een kür samen en daaronder zet je vervolgens muziek. Dat werkt bij ons niet. Onze kür is in blokjes verdeeld, met vaste tijdsindelingen. Bij die blokjes worden verschillende muziekjes gezocht: deuntjes voor stap, draf, galop, noem maar op. We gaan dus naar Atlanta met een doos vol muziekjes. De uiteindelijke kürmuziek wordt pas daar bepaald. Een soort bouwpakket, inderdaad."De muziek wordt samengesteld door Ali Schäneberg, ook verantwoordelijk voor de kürmuziek van Anky van Grunsven. Dat schept vertrouwen. "Ik hoop op muziek die internationaal wordt herkend", stelt Joop."Atlanta is de hoofdstad van Coca Cola. Iets met de tune van Coca Cola zou dus heel leuk zijn."

Grootgat
Alles draait om Atlanta. En daarna? Het spreekwoordelijke grote, gapende gat? "Ik denk dat het wel meevalt. Ik ben lid van een grote club (Vereniging Paardrijden Gehandicapten in Amsterdam, red.) waar altijd dingen te doen zijn. Ik doe ook aan mensport, enkelspan op recreatieve basis. Dat staat bijvoorbeeld nu op een laag pitje, dat kan ik na Atlanta weer oppakken. Bovendien ga je dan al weer denken in de richting van de Wereldkampioenschappen van 1998. Die worden waarschijnlijk in Nederland gehouden. Het gaat allemaal zo snel."Een reisje naar Bermuda zit ook nog in de koker. "Tijdens het WK in Engeland ontmoette ik het team uit Bermuda. Ze vertelden mij dat ze plannenhadden voor een hippisch centrum in hun land en vroegen vervolgens of ik dat centrum zou willen openen. Dat was voor dit jaar gepland.Ik ben al eerder daar geweest, in het najaar van 1994. Tijdens een concours heb ik toen een demonstratie verzorgd."Alles draait om paard. Dat zal voorlopig ook wel zo blijven. De hippische sport is een goede leermeester gebleken. "Ik heb geleerd om veel geduld op te brengen. Ik kan heel gemakkelijk ergens een streep ondertrekken en opnieuw beginnen. Dan heb ik geen frustraties meer die ik botvier op de paarden. In dergelijke gevallen stel ik wat minder hoge eisen aan het dier, dan probeer ik ontspannen te rijden en in die ontspinnen toestand dingen wel goed te doen."Joop zou het niet anders hebben gewild. Alleen de puberteit, die zou hij nog wel eens over willen doen. "Ik heb mijn handicap gekregen op jonge leeftijd. Dat is een voordeel, je accepteert het gemakkelijker. Aan de andere kant moet je een strijd met jezelf voeren in de puberteit. Dan kom je jezelf tegen, ga je je afvragen wat er zou zijn gebeurd zonder het ongeluk. Je krijgt vriendjes en scharrels in die periode. Je merkt dat mensen toch anders tegen je aankijken. Je ligt overhoop met jezelf."Toch ziet hij zijn handicap als positief. "Het is geen zwart schip voor mij. Als ik die handicap niet had gehad, was ik niet naar Seoul gegaan en zou ik nu niet aan het werk zijn voor Atlanta."Hij neemt een ferme slok cola en kijkt de bezoeker aan. "En dan zou jij hier nu niet zitten voor een interview.' '

tekst Jeroen Mulder

Joop Stokkel zit altijd door en heeft daarom een paard nodig met wat vlakkere gangen.